علت علمی طواف کعبه خلاف عقربه های ساعت
به گزارش گروه معارف گویدا به نقل از سرویس اندیشه پایگاه اطلاعرسانی حج، احکام و دستورهای اسلامی هریک راز و رمزهایی دارد که دستیابی به آنها انسان را در اعتقادات دینی قویتر و راسختر میسازد، بسیاری از این اسرار و معارف از زبان معصومین علیهم السلام در روایات و احادیث دینی نقل شده و برخی نیز بهتدریج با گسترش علم و دانش بشری کشف شده است.
بر اساس این گزارش، در این میان مناسک و اعمال حج یک مجموعه رمزآلود است که هریک از فروع آن دارای اسرار نهفتهای است؛ یکی از احکام حج آن است که حاجی باید در هنگام طواف جانب چپ بدنش بهسمت کعبه باشد. سمت چپ قرار دادنِ کعبه یکی از واجبات طواف است که ترک عمدی یا سهوی آن موجب باطلشدن طواف میشود.
این گزارش تأکید میکند: عالمان علوم دینی و تجربی هریک فلسفه و اسرار خاصی را برای آن برشمردهاند؛ برخی گفتهاند: علت اینکه کعبه باید در جانب چپ طوافکننده باشد آن است که این حالت ناظر به این حقیقت است که فرد میباید با توجه به معنا و حقیقت طواف، سمت چپ بدن خویش را که نماد اعتقاد و عملکرد اصحاب شمال (یسار) است، بهطرف کعبه محصور و محدود کند و راه را بر بینش و روش باطل شیطان ببند.[1]
این گزارش میافزاید: از برخی احادیث استفاده میشود که سمت چپ، نماد دشمنی و مخالفت با ولایت اهل بیت علیهم السلام محسوب میشود، مانند این حدیث که که در ذیل آیه «هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ» (سوره بلد، آیه 19) بیان گردیده که میفرماید: «الْمَشْأَمَةُ أَعْدَاءُ آلِ مُحَمَّد: اصحاب شمال، دشمنان آل محمّد علیهم السلام هستند» (تفسیر القمی، ج 2، ص 423) و نیز روایت شده است که رسول خدا خطاب به نقضکنندگان عهد فرمودند: «أَخَذْتُمْ بَعْدِی ذَاتَ الشِّمَالِ وَ ارْتَدَدْتُمْ عَلَی أَعْقَابِکمْ الْقَهْقَری: شما بعد از من بهسمت چپ منحرف شده و با سیر قهقرایی، به بینش قبل از هدایت خود بازمیگردید.» (امالی، شیخ طوسی، ص 94)
این گزارش در ادامه ابراز میکند: برخی دیگر گفتهاند که علت آن که سمت چپ باید بهسمت کعبه باشد آن است که طواف ملائکه در بیتالمعمور بهسمت چپ است یا به این دلیل است که گردش اجزای تمام اشیا و اجرام آسمانی بهسمت چپ است و یا این که جهت طواف بهسمتی است که قلب انسان در آن سمت است؛ چون کعبه قلب زمین است.[2]
بر اساس این گزارش، برخی محققان با بررسی عوامل فیزیکی علل دیگری را در این باره طرح کردهاند از جمله اینکه حسین اردکانی، دکترای علم فیزیک و از شاگردان پروفسور حسابی میگوید: هرآنچه در شارع مقدس وجود دارد دارای مبنای علمی است بهطوری که در اعمال حج آمده است که جهت حرکت برای طواف بهسمت چپ و خلاف جهت عقربههای ساعت باشد یا اینکه اکثر مراجع تقلید میگویند که بهتر است در ناحیه در خانه خدا تا مقام ابراهیم طواف انجام شود.
این گزارش میافزاید: تمام اینها از نظر علم فیزیک قابل اثبات است، در نیمکره شمالی که خانه خدا واقع شده است وقتی هر ذره یا جسمی خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخد، پنج نیرو به آن وارد میشود که جمع این نیروها و انرژیها بهسمت داخل است. در بحث طواف هم همین است، ذرات در اینجا انسانها هستند و مجموع این نیروها نیز بهسمت مرکز که همان خانه خداست هدایت میشود.
این گزارش تأکید میکند: اگر در طواف، چرخش بهسمت راست انجام میشد در علم فیزیک آمده است که گریز از مرکز رخ میداد و طبق قانون فیزیک ذرات که در اینجا انسانها هستند بهسمت بیرون پرتاب میشدند و نیروی آنها بهسمت مرکز که همان خانه خداست هدایت نمیشد؛ حالا اگر خانه خدا در نیمکره جنوبی واقع میشد حتماً در دین ما تأکید بر این میشد که باید در جهت عقربههای ساعت یعنی بهسمت راست، طواف خانه خدا انجام شود.
بر اساس این گزارش، درباره تأکید بر طواف بین در خانه خدا و مقام ابراهیم باید گفت هر جسم متحرکی که حرکت دورانی دارد اگر شعاع کم شود، سرعت آن بهطور ناخودآگاه زیادتر میشود و تمایل و تمرکز آن بهسمت داخل و مرکز بیشتر میشود به همین دلیل اکثر مراجع میگویند که در این فاصله طواف خانه خدا انجام شود چون با این تمرکز، صعود و عروج رخ میدهد.